Phèn sắt thường xuất hiện trong nguồn nước giếng khoan và một số nguồn nước ngầm chưa qua xử lý. Nếu không được loại bỏ đúng cách, thành phần này sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng nước, làm tắc vật liệu lọc và suy giảm hiệu suất máy lọc nước công nghiệp. Vậy phèn sắt gây ra những tác hại gì và cần xử lý ra sao?
Tác hại của phèn sắt đối với nguồn nước và hệ thống lọc
Sắt trong nước không chỉ ảnh hưởng đến cảm quan, mà còn gây ra nhiều vấn đề trong quá trình sử dụng.
- Làm thay đổi màu sắc, mùi vị nước
Nước nhiễm phèn sắt có màu vàng nhạt, vàng nâu hoặc nâu đỏ tùy theo nồng độ và trạng thái tồn tại của sắt. Sau khi để ngoài không khí, nước xuất hiện kết tủa và cặn lắng dưới đáy bồn chứa. Nguồn nước có mùi tanh kim loại, gây khó chịu khi sử dụng.

- Gây tắc nghẽn vật liệu lọc và đường ống
Khi sắt bị oxy hóa, các kết tủa tích tụ trong bể lọc, bám vào lớp vật liệu và làm giảm khả năng lưu thông của nước. Tình trạng này cũng xuất hiện tại đường ống, van và các thiết bị phụ trợ. Nếu không được vệ sinh kịp thời, cặn sắt tích tụ sẽ làm tăng nguy cơ tắc nghẽn, ảnh hưởng đến khả năng cấp nước cho toàn hệ thống.
- Làm giảm hiệu suất màng RO
Đối với máy lọc nước công nghiệp sử dụng công nghệ RO, sắt là một trong những thành phần cần được kiểm soát chặt chẽ ở công đoạn tiền xử lý. Các kết tủa sắt khi bám trên bề mặt màng sẽ tạo thành lớp cáu bẩn và cản trở dòng nước đi qua. Lúc này, lưu lượng nước thành phẩm giảm, chênh áp qua màng tăng và hiệu suất xử lý suy giảm.
- Tăng phí vận hành, bảo trì
Nguồn nước chứa nhiều sắt khiến hệ thống phải thường xuyên rửa lọc, vệ sinh thiết bị và kiểm tra chất lượng nước. Lượng vật liệu lọc, lõi lọc hoặc hóa chất sử dụng cũng tăng lên nếu công đoạn tiền xử lý không đạt hiệu quả.
Đặc biệt, khi màng RO bị bám cặn sắt, doanh nghiệp sẽ phát sinh thêm chi phí vệ sinh hóa học và thay màng. Nếu không kiểm soát tốt, những vấn đề này còn làm gián đoạn hoạt động sản xuất.
Cách bảo vệ máy lọc nước khi nguồn nước nhiễm phèn sắt
Để hạn chế tác động của sắt, doanh nghiệp cần xử lý:
Phân tích nước cấp trước khi thiết kế máy
Trước khi lắp đặt, doanh nghiệp nên lấy mẫu nước để kiểm tra hàm lượng sắt tổng, độ pH, độ đục, mangan và các chỉ tiêu liên quan. Kết quả phân tích giúp xác định mức độ ô nhiễm và lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp.

Với nguồn nước chứa sắt hòa tan, hệ thống thường cần có công đoạn oxy hóa để chuyển sắt sang dạng kết tủa. Quá trình này thực hiện bằng cách làm thoáng hoặc sử dụng hóa chất oxy hóa.
Sau đó, nước đi qua cột lọc chứa vật liệu chuyên dụng để giữ lại kết tủa sắt. Công đoạn này giúp giảm lượng sắt trước khi nước chuyển sang các cấp xử lý phía sau.
Rửa lọc và bảo trì thiết bị định kỳ
Trong quá trình vận hành ở máy lọc nước công nghiệp, vật liệu lọc sẽ tích tụ cặn sắt và tạp chất. Vì vậy, cần thực hiện rửa ngược theo chu kỳ phù hợp để loại bỏ cặn bẩn, phục hồi khả năng lọc và duy trì lưu lượng nước.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên kiểm tra áp suất trước và sau các cột lọc, tình trạng van, đường ống và chất lượng nước sau xử lý. Với màng RO, cần theo dõi lưu lượng nước thành phẩm, độ dẫn điện và chênh áp để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Lựa chọn vật liệu và công nghệ tương thích
Không phải loại vật liệu khử sắt nào cũng phù hợp với mọi nguồn nước. Việc lựa chọn cần dựa trên hàm lượng sắt, mangan, pH và điều kiện vận hành thực tế.
Ngoài ra, công suất xử lý và lưu lượng nước sử dụng cũng cần được tính toán chính xác. Hệ thống có cấu hình phù hợp sẽ hạn chế tình trạng quá tải, giảm nguy cơ cặn sắt đi qua các cấp lọc và bảo vệ thiết bị phía sau.
Lưu ý khi vận hành hệ thống xử lý nước nhiễm phèn
Trong quá trình sử dụng, doanh nghiệp không nên chờ đến khi nước đổi màu hoặc thiết bị bị tắc mới tiến hành kiểm tra. Việc theo dõi chất lượng nước đầu vào và đầu ra cần được duy trì theo kế hoạch.
Khi phát hiện lưu lượng giảm, áp suất tăng hoặc nước sau lọc xuất hiện màu bất thường, cần kiểm tra từng công đoạn để xác định nguyên nhân. Không nên tự ý tăng áp suất bơm hoặc thay đổi chế độ rửa lọc khi chưa đánh giá tình trạng hệ thống.

Đối với nhà máy vận hành liên tục, nên lưu lại thông số sau mỗi lần bảo trì. Đây là cơ sở để so sánh hiệu suất, xác định thời điểm vệ sinh vật liệu và chủ động dự trù linh kiện thay thế.
Trên đây là một số thông tin về tác hại của phèn sắt cũng như cách bảo vệ máy lọc nước công nghiệp. Nếu còn những băn khoăn, thắc mắc, quý khách hàng hãy liên hệ ngay Tekcom: 03 7777 0000. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực lọc nước, Tekcom sẽ mang tới giải pháp và thiết bị lọc toàn diện cho người dùng.

